Cách sơ cứu người bị say nắng

Thời tiết miền Bắc đang bước vào chuỗi những ngày hè nắng nóng, oi bức kéo dài với nhiệt độ lên tới 39-40 độ C. Với những người phải lao động ngoài trời thời gian dài trong giai đoạn này rất dễ xảy ra hiện tượng say nắng. Vậy tại say nắng là gì ? Bị say nắng có nguy hiểm tới tính mạng hay không ? Cách phòng tránh cũng như cách sơ cứu người bị say nắng ra sao ?… Tất cả sẽ được Vui & Khỏe cung cấp cho bạn những thông tin tốt nhất về vấn đề này.

Say nắng là gì ?

Say nắng (hay còn gọi là sốc nhiệt) là hình thái nghiêm trọng nhất của tổn thương do nhiệt và là một cấp cứu y khoa. Sốc nhiệt có thể gây tử vong hoặc gây tổn hại cho não và các cơ quan nội tạng khác trong cơ thể. Sốc nhiệt chủ yếu ảnh hưởng tới những người trên 50 tuổi nhưng nó cũng có thể tác động tới người trẻ khỏe.

Những biểu hiện của người bị say nắng

Chính vì những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra đối với người bị say nắng nên bạn phải nhanh chóng nhận ra các dấu hiệu để có cách sơ cứu người bị say nắng một cách kịp thời. Thường dấu hiệu của người bị say nắng là ngất xỉu thường có đầu tiên. Sau đó các triệu chứng khác có thể bao gồm:

  • Đau nhói đầu.
  • Chóng mặt, hoa mắt và choáng váng.
  • Không ra mồ hôi mặc dù thời tiết nóng.
  • Da đỏ, nóng và khô.
  • Thường nhiệt độ > 37 độ C.
  • Yếu cơ hoặc chuột rút.
  • Buồn nôn và nôn.
  • Nhịp tim nhanh, mạch nhanh.
  • Thở nhanh và nông.
  • Thay đổi hành vi như lú lẫn, mất phương hướng, hoặc trạng thái sửng sốt.
  • Co giật.
  • Hôn mê.

Cách sơ cứu người bị say nắng

Sơ cứu ban đầu ngoài viện

Nếu bạn nghi ngờ ai đó bị say nắng – say nóng, hãy gọi xe cấp cứu ngay lập tức hoặc đưa bệnh nhân tới bệnh viện. Bất cứ sự trì hoãn nào đều có thể khiến bệnh nhân tử vong.

Trong khi đợi hỗ trợ y tế đến, cần phải tiến hành sơ cứu:

  1. Nhanh chóng đưa bệnh nhân tới môi trường có điều hòa nhiệt độ, hoặc tới một khu vực râm mát, và cởi bỏ bất cứ quần áo nào không cần thiết.
  2. Nếu có thể được, đo thêm nhiệt độ trung tâm cơ thể của bệnh nhân và bắt đầu tiến hành sơ cứu bằng cách làm mát:
  • Làm mát ngay tức thì: quạt và làm ướt da bệnh nhân bằng khăn ướt hoặc vòi nước.
  • Áp túi nước đá vào nách, bẹn, cổ và lưng bệnh nhân (do các khu vực này nhiều mạch máu gần da nên làm lạnh chúng giúp hạ nhiệt độ nhanh chóng).
  • Nhúng bệnh nhân vào vòi hoa sen hoặc bồn tắm có nước mát, hoặc bồn tắm nước đá.
Áp túi đá lạnh là cách sơ cứu người bị say nắng cơ bản và hiệu quả nhất
Áp túi đá lạnh là cách sơ cứu người bị say nắng cơ bản và hiệu quả nhất

Nếu hỗ trợ y tế tới muộn, bạn có thể gọi điện tới phòng cấp cứu trong bệnh viện để được hướng dẫn thêm.

  1. Theo dõi liên tục ý thức, tình trạng mất nước nặng nếu cần phải hỗ trợ đường thở, hô hấp, tuần hoàn bằng kỹ thuật CRP (hồi sinh tim phổi) cơ bản.

Tại khoa Cấp cứu

  • Nhanh chóng ổn định đường thở, hỗ trợ hô hấp, tuần hoàn ( nếu cần) và đánh giá mức độ nặng của bệnh nhân.
  • Thở oxy và truyền dịch tinh thể khi đã cởi bỏ quần áo và đo được nhiệt độ trung tâm.
  • Sử dụng các biện pháp làm mát tích cực để hạn chế các tổn thương đích (nên dừng khi nhiệt độ ~ 38 độ C) :
  • Cởi bỏ quần áo bệnh nhân lau bằng nước ấm, sau đó dùng quạt thổi.
  • Dùng nước đá hoặc nhúng bệnh nhân vào bể lạnh (chú ý có thể gây hạ nhiệt độ quá mức).
  • Biện pháp hỗ trợ khác là dùng các gói đá lạnh đặt vào cổ, nách, bẹn hoặc dùng chăn điện.
  • Điều chỉnh thiếu nước và điện giải.
  • Người già giảm thích nghi với nhiệt độ và có nhiều bệnh kèm theo nên cần phải theo dõi tim mạch, đánh giá thường xuyên và bù dịch thận trọng.
  • Theo dõi liên tục dấu hiệu sống, huyết áp tư thế, số lượng nước tiểu.
  • Làm thêm các xét nghiệm cận lâm sàng nhằm phát hiện tổn thương cơ quan đích:
  • Men gan: thường tăng cao.
  • Công thức máu: tình trạng cô đặc máu, chức năng thận, đông máu: PT, aPTT, tiểu cầu.
  • Sinh hóa máu: chức năng thận, tăng kali máu, CK, đường máu…
  • Khí máu động mạch: kiềm hô hấp do gắng sức hoặc toan lactic.
  • Tổng phân tích nước tiểu
  • Chẩn đoán hình ảnh: Xquang tim phổi: đánh giá ARDS, sặc và viêm phổi; Chụp CT – sọ não: Đánh giá phù não và chảy máu não.

Cách phòng tránh bị say nắng

Để phòng tránh bị say nắng bạn nên hạn chế ra đường, ra ngoài trời khi nhiệt độ bên ngoài lên quá cao. Nếu bắt buộc bạn phải ra ngoài hoặc làm việc ngoài trời khi trời nắng nóng thì cách phòng tránh bị say nắng cụ thể như:

  • Mặc quần áo rộng, nhẹ và sáng màu, và đội một chiếc mũ rộng vành.
  • Uống nhiều nước để tránh mất nước, khuyến khích nhiều nước trái cây, nước rau, nước uống bổ sung điện giải khi hoạt động trong thời gian nhiệt độ và độ ẩm cao.
  • Hoạt động, làm việc tránh thời điểm nắng gắt, nhất là buổi trưa.
  • Sử dụng kem chống nắng có chỉ số chống nắng SPF > 30.
  • Tại nhà, đóng cửa rèm, che chắn cửa…trong thời gian nóng nhất trong ngày. Nghỉ ngơi nơi có điều hòa, nhiều cây xanh hoặc nơi râm mát.
  • Tránh các chất lỏng có chứa cafein hoặc chất có cồn.

Hy vọng với những thông tin trên sẽ giúp bạn có thể phòng tránh cũng như trang bị cho mình kỹ năng cơ bản cần thiết để có thể sơ cứu người bị say nắng.

Ý kiến bạn đọc (0)

© 2018 vuikhoe.net. Thiết kế Website bởi Vui&Khỏe.